Gebouwen en woningen van het aardgas afhalen is één van de middelen om de CO2-uitstoot drastisch te verminderen, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord. De complexiteit van bedrijventerreinen verdient daarbij meer aandacht, aldus Sylvain van Ligtenberg.

Gemeenten zijn de regisseurs van de omslag naar gasloze wijken. Eind 2021 moeten zij per wijk een ‘transitievisie warmte’ klaar hebben. Daarin moeten ze onder andere aangeven wat de dominante technologie zal worden, zoals een warmtenet voor de hele wijk.

Veel van de ideeën voor de warmtetransitie concentreren zich nu op de warmtevraag van woningen. Woonwijken zijn meestal uniform in type bebouwing en de maatregelen per huis kunnen daarom gelijksoortig zijn.

Bedrijfspanden

Sylvain van Ligtenberg

Bedrijfspanden daarentegen kunnen qua bouwjaar, vorm en omvang erg verschillen. Ook de bedrijfsactiviteit kan zeer uiteenlopend zijn, met een navenant uiteenlopende energiebehoefte. ‘Vergeet ook niet dat sommige bedrijfsprocessen heel veel energie vragen en niet zonder een vorm van gas kunnen. Denk aan metaalbewerking, grote bakovens of een proces zoals de productie van glas,’ zegt Sylvain van Ligtenberg, directeur van Enodes.

Per bedrijfssector is er dus een aparte aanpak nodig om tot verduurzaming te komen. Voor verschillende utiliteitsgebouwen (onder meer onderwijs, zorg en gemeentelijk vastgoed) wordt er gewerkt aan oplossingen. Op initiatief van de Rijksoverheid zijn voor deze sectoren de zogeheten routekaarten ontwikkeld. De routekaarten geven aan hoe de CO2 reductiedoelstelling te realiseren is.

‘Bedrijventerreinen krijg je niet met een uniforme aanpak van het gas af,’ aldus Sylvain van Ligtenberg. ‘Je hebt zowel te maken met de problematiek per sector als met de doelstellingen per wijk.’

Koude

Een complicerende factor is volgens Van Ligtenberg dat het bij bedrijven niet alleen om warmte gaat, maar dat ook de koude-vraag aandacht verdient. ‘Food-bedrijven hebben bijvoorbeeld veel koeling voor bederfelijke waar nodig. En bij utiliteitsgebouwen in de zorg is air-conditioning erg belangrijk.’

Daarnaast moet de energievraag van een bedrijventerrein gebundeld worden. Het ene bedrijf zal in de zomer warmte ‘over’ hebben en het andere bedrijf heeft dat juist in de winter nodig. Van Ligtenberg: ‘Op zo’n bedrijventerrein verschilt de energievraag per bedrijf per seizoen’.

De energievraag van bedrijven kan daarom het beste in onderlinge samenhang geanalyseerd worden. Daarbij zal een combinatie van technologieën vaak als oplossing uit de bus komen. Dat kan gaan om combinaties van isolatie, groen gas, warmte- en koude-opslag en een warmtenet.

‘Analyseer elk bedrijf, maak een optelsom, neem passende maatregelen en zorg dat het totale verbruik van de wijk op jaarbasis energieneutraal en aardgasloos is, ’ aldus Van Ligtenberg.

Enodes werkt in opdracht van de gemeente Lelystad aan de warmte transitievisie voor de Utiliteitswijk Campus Midden. Deze wijk bestaat uit een combinatie van zorgvastgoed (care en cure), onderwijs (PO en VO), kantoren en vastgoed voor brandweer en politie.